Platon
M.Ö.
427-347 arasında yaşamıştır. Birçok felsefe tarihçisine göre, batı metafizik
düşünüşünün kurucusudur.
Platon’un
felsefesi beş ana görüşte toplanır: Devlet, idealar, bilgi, yaratılış ve ölümsüzlük.
1.
Devlet: Köle
emeğine dayanan aristokratik ve totaliter bir devlettir. Bu devlette
yöneticiler, koruyucular ve halk vardır. Yöneticiler devleti yönetirken
askerler korur çiftçiler ve zanaatkârlar ise toplumun diğer ihtiyaçlarını
giderir. Mülk edinme hakkı sadece halka tanınmıştır.
2.
İdealar ve Bilgi: Platon’a göre bilgi değişmez olanın
(idea) bilgisidir ve ancak akıla kavranabilir. Değil başkalarının, kendi
duyumlarımızı bile akılsal sınıflandırmalar yapmadan bilemeyiz. Buradan
bilginin akılsal ve kavramsal olduğu çıkartılabilir. Bizim gördüğümüz nesneler
aslında gerçek olarak yoktur, sadece gölgedir, iz düşümdür, görüntüdür. Bir
nesne birçok kavram ile açıklanabilir ancak kavramlar yok sayılırsa geriye bir
şey kalmaz. Demek ki gerçek olan nesneler değil kavramlardır. Öyleyse evren idealar
evreni ve gölgeler evreni olmak üzere iki tanedir.
Platona göre bilgi sadece anımsamaktır. Ölümsüz olan ruh önce
idealar evrenindedir. Ölümsüz ruh, ölümlü bedene girmeden önce ideaları
tanımıştır, bilgi sahibidir ancak bunları eğitimle hatırlayabilir. Örneğin
araştırılacak şey biliniyor ise araştırma gereksiz, bilinmiyorsa araştırma
olanaksızdır.
3.
Yaratılış ve Ölümsüzlük: Platon’a
göre evreni yaratan iyi idi. Her şeyin kendisi gibi iyi olmasını istedi.
Düzenin düzensizlikten daha iyi olduğunu bildiği için evreni bir düzene soktu.
Zekası olan bir bütünden zekasız bir şey çıkmayacağını bildiği için zekayı ruha
ruhu da bedene koydu. Platon’daki bu Tanrı bir yaratıcı değil düzenleyiciydi.
Bu düzenleyici ilksiz ve sonsuz bir madde bulmuş ve ona şekil vermişti.
Kalıcı Bağlantı Yorum (0) Yorum yaz! Arkadaşına gönder!
0 yorum yazılmıştır